Zeytinin Tarihçesi

Zeytinin tarihçesi, 12.000 yıl öncesine dayanmaktadır. 8.000 yıl önce ise hasat edilerek işlenmeye başlamıştır. Zeytin insanlık tarihinin en önemli besinlerinden biridir. Tarihi kökeni oldukça geriye dayanan zeytinin, eski medeniyetlere ait yazıtlarda ismine rastlanmıştır ve ayrıca kutsal kitaplarda ismi geçen nadide besinlerden de biridir.

Zeytinin Tarihçesi Geçmişte bir yağhanenin görüntüsü

Zeytinin Tarihçesi ve Zeytinin Mitolojideki Yeri

Zeytinin tarihçesi mitolojik açıdan oldukça önemlidir. Bilinen en önemli Mit de şöyle anlatılır; Atina kenti tüm Tanrılar için en önemli yer olduğundan, koruyuculuğu yapacak güçte birine ihtiyaç vardır. Bu yüzden Tanrıların Tanrısı Zeus hakemliğinde bir güç yarışı başlar. Deniz Tanrısı Poseidon, üç çatallı mızrağını toprağa sapladığında, topraktan heybetli, hırçın ve devasa bir at meydana gelir. Halk ve Tanrılar bu at karşısında büyülenirler.

Zeytinin Tarihçesi Zeytinin Mitolojideki Yeri

Sıra bilgelik Tanrısı Athena’ya geldiğinde, mızrağını toprağa saplar ve bir zeytin ağacı meydana gelir. Bunun üzerine Zeus, Atina kentinin koruyuculuğunu Athena’ya verir çünkü mitolojide zeytin bir besinden fazlasıdır. O, barış ve medeniyetin en önemli simgesidir.

Antik Roma mitolojisine bakıldığında da, Roma’nın kurucusu olarak kabul edilen Romus ve Romulus kardeşlerin bir zeytin ağacının altında doğduğuna inanılır. Bu yüzden zeytin kutsaldır. Efsane’ye göre, zeytin üretmeyi ve ağacını yetiştirmeyi Roma’ya, evlilik Tanrıçası İsis öğretmiştir.

İslamiyet’te Zeytinin Yeri ve Zeytinin Tarihçesi

Zeytinin Tarihçesi Eski Ahit’e kadar dayanır. Nuh peygamber ve öncesinden bahseden eski Ahit’te ki bir efsaneye göre; insanlığı yok eden büyük tufan sonrasında, Nuh Peygamber suların çekildiğini anlamak için bir güvercini tekneden salar ancak güvercin eli boş bir şekilde geri döner. Nuh Peygamber her gün güvercini göndermeye devam eder ve yedinci gün, güvercin ağzında koparılmış bir zeytin dalı ile gemiye döner.

Suların çekildiğini ve toprakta yaşamın yeniden yeşerdiğini simgeleyen zeytin dalı, bu efsaneden sonra umudun ve bereketin sembolü haline gelmiştir. Ayrıca tüm canlıların ve bitkilerin yok olduğu şiddetli tufan sonrasında bile yeşermeyi başaran zeytin ağacı, ölümsüzlüğün de sembolü haline gelmeyi başarmıştır.

bitkilerin yok olduğu şiddetli tufan sonrasında bile yeşermeyi başaran zeytin ağacı

Zeytinin tarihçesi tüm kutsal kitaplarda insanlığın atası olarak kabul edilen Hz Ademe kadar dayanmaktadır. Hatta bir efsaneye göre Hz Adem öldükten sonra ağzına üç tohum konularak gömülmüş ve bu tohumlardan zeytin, servi ve sedir ağacı yeşermiştir. Allah tarafından Hz Adem’e gönderilen bu tohumlar, büyük günahı işleyen insanoğlunun affedildiğini göstermektedir.

Zeytin’in Kutsal Geçmişi

Zeytinin tarihçesi üzerine yapılan arkeolojik kazılar esnasında bulunan birçok nesne ile kutsal bir besin olduğu saptanmıştır. Faydaları saymakla bitmeyen zeytin, en eski medeniyetlerde de kutsama ve arınma ritüellerinde sıkça kullanılmıştır.

Eski Mısır ayinle zeytinin ve zeytinyağının, bedeni arındırmak ve ruhu kutsamak için kullanıldığı, bulunan belgeler ile doğrulanmıştır. Birçok kültür ve medeniyette de kutsal olduğu kabul edilen zeytin, ölüleri yağlamak için de kullanılmıştır.

zeytin motifli taş işlemesi

İslamiyet’te ise Hz Muhammed, insanlara zeytin yemelerini ve yağını vücutlarına sürmelerini söylemiştir. Kendisi de zeytinyağını başına sürdüğü ve günde 5-6 adet zeytin’i yedikten sonra çekirdeklerini de yuttuğu söylenmektedir. Daha sonra gelişen teknoloji ile bu bilgiler harmanlanmış ve zeytin çekirdeğinin mideye iyi geldiği saptanmıştır.

Ayrıca bir çok dinde de zeytin ve ya zeytinyağı, kutsal ayinler sırasında kullanılmaktadır. Hıristiyanlar, zeytinyağını vaftiz işlemi sırasında, bebeği kutsamak amacı ile kullanmış ve ayrıca Noel kutlamaları esnasında, papazlar insanları zeytinyağı ile kutsayarak, ruhlarının arındığına inanmışlardır.

zeytin çok tüketimi ve üretimi çok eski yıllara dayanır

Antik Yunan mitolojisinde, Apollon ve Artemis’in bir zeytin ağacının altında doğduğuna inanılmış ve bu yüzden zeytin, soyluluğun bir göstergesi olarak takdir görmüştür. Ayrıca bu ağaç bilinen tüm ağaçların atası olarak olarak kabul görmüş ve kesmeye kalkanlar ölümle cezalandırılmıştır.

Zeytin’in Tarım Geçmişi

Zeytinin tarihçesi üzerine yapılan araştırmalarda, zeytinin tarım ve üretimdeki yeri Antik Roma çağlarına kadar dayanmaktadır. Bilinen en eski yapı olan piramit Sakkara’nın duvarlarına yapılmış oymalar sayesinde, zeytin ürettikleri kanıtlanmıştır. Bu oymalarda ayrıca zeytini sıktıklarını gösteren figürlerde bulunmaktadır. Ayrıca Roma’nın gelişip, güçlenmesinde ve Roma İmparatorluğuna dönüşmesinde, yaptıkları zeytin ticaretinin katkısı büyüktür.

Zeytinin Tarihçesi Antik Roma çağlarına kadar dayanmaktadır

Antik Yunan da ise, deliceleri aşılayarak zeytin üretmeyi ilk bulan kişi Aristaeus’dur. Zeytinleri hasat etmeyi ve yağını sıkmayı insanlığa ilk öğreten kişi olarak kabul edilir.

Daha birçok eski medeniyette adı geçmesine rağmen, Anadolu üzerinde yapılan arkeolojik kazılar esnasında zeytin tarımı yapıldığına dair hiçbir kanıt bulunamamıştır.

92 Paylaşımlar