Ülkemizde Zeytin Yetiştirilen Bölgeler | Zeytin Yetiştiriciliğin Tarihi

Ülkemizde Zeytin Yetiştirilen Bölgeler

Ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgeler, zeytin yetiştirmek için elverişli tarım alanlarına sahip olduğundan oldukça fazladır.Zeytin üretimi oldukça zor ve meşakkatli bir iş olmasına rağmen, iklim koşullarının elverişli oluşu, tarım alanlarının çokluğu ve toprak zenginliği sayesinde ülkemizde kolaylıkla yapılmaktadır.

Atatürk' ün geçmişte olan bir fotoğrafı

Ülkemizde Zeytin Yetiştiriciliğin Tarihi

Zeytin yetiştiriciliği, Cumhuriyetin ilanı sonrasında gelişmeye başlamıştır. Mustafa Kemal Atatürk’ün, ülke ekonomisini kalkındırmak ve tarıma gereken önem verilerek ticareti güçlendirmek adına yaptığı yönergelerde, zeytin yetiştiriciliğine gereken önemin verilmesinin ne kadar önemli olduğunu vurgulamıştır. Bu yönergeler sayesinde zeytin hak ettiği değeri kazanmaya başlamıştır.

Ülkemizde Zeytin Yetiştiriciliğin Tarihi

Yurt dışında eğitim görmüş pek çok ziraat mühendisi, Türkiye’ye gelerek, elverişli bölgelerin arayışına girmiş ve uygun bölgelerde kurulan tesisler ile zeytincilik hızla gelişmeye başlamıştır. Ayrıca anayasada zeytin ağaçlarının korunmasına yönelik bir ceza yaptırımı bulunmaktadır.

Zeytinin insan sağlığı açısından önemi ve değeri hakkında yapılan bilinçlendirme çalışmaları ile ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgeler, zeytinlikleri korumak ve üretimi sürekli kılmak adına çalışmalar yapmıştır.

Ülkemizde Zeytin Yetiştirilen Bölgeler ve Ege Bölgesi

ege deki zeytin bahçelerinde gün batımı

Türkiye de zeytinciliğin başlaması ile yetiştiricilik için elverişli bölgeler belirlenmiştir. Ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgeler arasında Ege bölgesi, %53’lük tarım alanı ile birinci sıradadır.

Yağlık zeytin ihtiyacının %55’lik kısmı bu bölgeden sağlanmaktadır. Toplam 20 çeşit zeytinin yetiştirildiği Ege Bölgesi, kışın ılıman olan iklimi sayesinde zeytin yetiştiriciliğinin temel yapı taşıdır.

Marmara Bölgesi İkinciliğini Koruyor

Zeytincilikte ikinci sırayı %18’lik tarım alanı ile Marmara Bölgesi takip etmektedir.  Sofralık zeytin yetiştiriciliği ile ünlü bu bölgemizin en bilinen zeytin çeşidi Gemlik’tir.

marmaranın incisi gemlik zeytin yetiştiriciliği

Sofralık zeytin üretimin yaklaşık olarak %60’lık bir kısmı bu bölgeden sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra toplam 10 farklı zeytin çeşidine ev sahipliği yapan bölge, ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgeler arasında ikinci en önemli bölgedir.

Bu bölgeleri sırasıyla Akdeniz, Güney Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgesi takip etmektedir. Bu bölgeler arasında en az üretim bölgenin dağlık yapısı ve sert iklim koşulları yüzünden Karadeniz’dir.

Ülkemizde Zeytin Yetiştirilen Bölgelerin ve Yetiştiriciliğinin Ekonomiye Katkıları Nelerdir?

Zeytin yetiştiriciliği, ülkemizin popüler ekonomi kaynaklarından biridir. Yetiştirilmesi emek isteyen zeytin, yılda yaklaşık olarak 8 ile 10 bin kişiye istihdam sağlamaktadır.

Yaklaşık olarak 400 bin çiftçinin geçim kaynağıdır. Yalnızca ekonomi bakımından değil, dikilen ve korunan ağaçlar bakımından da ülkenin akciğerleridir. 

Zeytin Yetiştiriciliğinin Ekonomiye Katkıları Nelerdir?

Türkiye, yıllık zeytin üretiminin 35 bin tonluk kısmını yurt dışındaki ülkelere ihraç etmektedir. Ülkemizde zeytin üretilen bölgeler, geçim kaynakları olan zeytin sayesinde kalkınır. İhraç edilen rakamın yüksekliği bakımından zeytin, ekonomi ve dış ticaret için oldukça gerekli ve önemli bir besin kaynağıdır.

Zeytin Yetiştiriciliği İçin Gerekli Koşullar Nelerdir?

Zeytin, toprak çeşidi bakımından toleranslı bir besin olsa da ilkim ve hava koşullarının olumsuz olması halinde kuruyabilir ve ya sağlıklı hasat veremeyebilir.

Bu yüzden sıcaklık, zeytin yetiştiriciliği için en önemli koşullardan bir tanesidir. 15 ile 20 derece arası sıcaklığı seven zeytin, eğer düzenli sulama ve takip yapılırsa 40 dereceye kadar dayanabilmektedir. Dayanabildiği en yüksek soğukluk ise -7 derecedir.

Ülkemizde Zeytin Yetiştirilen Bölgeler Zeytin, toprak çeşidi bakımından toleranslı bir besin

Yağış, zeytin için gerekli olan diğer önemli faktördür. Ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgeler, yağış bakımından zengin olduğu için çok nadir koşullarda sulama işlemi yapılır.

Zeytinin sağlıklı olması ve kuruyarak pörsümemesi için ihtiyaç duygu yağış yıllık 700-800 mm arasındadır. Zeytin, ihtiyacından fazla yağış alırsa, kökleri çürüyebilir ve kış aylarına olan dayanıklılığını kaybedebilir.

Zeytin Yetiştiriciliğinde Gerekli Hava Koşulları

Rüzgar, zeytin ağacının döllenmesi için oldukça önemli bir hava koşuludur. Ayrıca nemli rüzgarlar sayesinde, ağaç terleme yaparak, vücudundaki su miktarını korur.

Rüzgar, zeytin ağacı için olumlu olduğu kadar, zorlu hava koşullarının getirdiği sert rüzgarlar, ağacın dallarının kırılmasına ve ya kökten sökülmesine sebep olabilir. Ayrıca zamansız esen Lodoslar, zeytin ağacını vaktinden önce uyandırır ve bu sebeple kış aylarına karşı direncini azaltabilir.

Zeytin Yetiştirilen Bölgelerdeki zeytin hasatı

Zeytin yetiştirilmesinde gerekli olan bir diğer koşul ise, yüksekliktir. Ülkemizde zeytin yetiştirilen bölgelerin rakımı 800 metrenin altındadır. Zeytin ağacı güneşi ve ışığı sever. Bu nedenle dağlık bölgelere zeytinlik kurulması için Güney yakalar tercih edilir.

Ayrıca zeytin yetiştirmek için gereken en önemli toprak çeşidi hafif kireçli ve çakıllı olandır. Toprak organik maddeler ile zenginleştirilmeli ve hidrojen bakımından değer (pH) 6-8 civarında olmalıdır.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

1 YORUM

  1. Avatar
    Ahmet TEKLEM

    Ben gemlik zeytini yedim acayip çok hoşuma gitti.